Czego NIE robić podczas spawania stali nierdzewnej?

Spawanie stali nierdzewnej często bywa nazywane „wyższą szkołą jazdy”. O ile przy zwykłej stali węglowej wiele błędów ujdzie Ci na sucho, o tyle stal nierdzewna jest pamiętliwa. Jeden błąd na etapie przygotowania lub chwila nieuwagi przy uchwycie może sprawić, że Twój „nierdzewny” projekt pokryje się rudym nalotem szybciej, niż zdążysz go zamontować.

Oto lista najpoważniejszych grzechów, których absolutnie nie wolno popełniać podczas pracy z inoxem.

1. Nie używaj narzędzi „pożyczonych” od czarnej stali

To najczęstszy błąd początkujących. Jeśli użyjesz szczotki drucianej, tarczy szlifierskiej lub nawet imadła, które wcześniej miało kontakt ze zwykłą stalą węglową, dokonujesz kontaminacji (zakażenia) krzyżowego.

·        Skutek: Drobinki żelaza wbijają się w powierzchnię nierdzewną. Pod wpływem wilgoci te drobiny zaczynają rdzewieć, „zarażając” stal nierdzewną i niszcząc jej warstwę pasywną.

·        Zasada: Miej osobny zestaw narzędzi oznaczony np. kolorem zielonym, dedykowany wyłącznie do stali szlachetnej.

2. Nie przegrzewaj materiału (Unikaj „kolorów tęczy”)

Stal nierdzewna ma znacznie gorszą przewodność cieplną niż stal czarna – ciepło nie ucieka w materiał, lecz kumuluje się w miejscu spawania. Jeśli spoina jest ciemnofioletowa, szara lub czarna, oznacza to, że stal została „przypalona”.

Doszło wtedy do zjawiska wytrącania się węglików chromu w granicach ziaren (tzw. sensytyzacja). Wzór chemiczny tego procesu można zapisać jako tworzenie się cząsteczek: Cr23C6

·        Skutek: Chrom, zamiast chronić stal przed korozją, wiąże się z węglem. W efekcie stal wzdłuż spoiny traci swoje właściwości kwasoodporne i po prostu rdzewieje.

·        Jak uniknąć? Stosuj mniejszy prąd, spawaj krótszymi odcinkami i pozwól materiałowi ostygnąć.

3. Nie zapominaj o ochronie grani (Formowaniu)

Spawasz rurę lub łączysz dwie blachy na wylot? Jeśli ochronisz gazem (Argonem) tylko wierzch spoiny, od spodu wydarzy się tragedia. Gorący metal wejdzie w reakcję z tlenem z powietrza, tworząc porowatą, czarną strukturę przypominającą kalafior (tzw. sugaring).

·        Skutek: Taka spoina jest krucha, osłabiona mechanicznie i stanowi idealne siedlisko dla korozji wżerowej.

·        Zasada: Zawsze stosuj „poduszkę gazową” od wewnętrznej strony spoiny.

4. Nie ignoruj czystości chemicznej

Stal nierdzewna nienawidzi zanieczyszczeń organicznych. Ślady palców (tłuszcz), resztki naklejek, markerów czy chłodziwa do cięcia to wrogowie jakości.

·        Skutek: Podczas spawania te zanieczyszczenia spalają się, wprowadzając węgiel do spoiny, co prowadzi do jej porowatości i pęknięć.

·        Zasada: Przed pierwszym zajarzeniem łuku przemyj krawędzie acetonem.

5. Nie zostawiaj spoiny „samej sobie” po spawaniu

Wielu spawaczy uważa, że koniec spawania to koniec pracy. W przypadku stali nierdzewnej to dopiero połowa drogi. Pozostawienie przebarwień termicznych (tych niebiesko-żółtych kolorów) to błąd.

·        Skutek: Warstwa tlenków, która tworzy te kolory, jest porowata i nie chroni stali. Pod nią znajduje się warstwa stali uboższa w chrom, która jest podatna na rdzę.

·        Zasada: Każdą spoinę należy poddać trawieniu (chemicznemu usuwaniu tlenków) i pasywacji, aby odbudować ochronną warstwę tlenku chromu.

Tabela: Podsumowanie błędów

Błąd	Bezpośredni skutek	Długofalowy efekt
Użycie starej szczotki	Wbicie opiłków żelaza	Rdzawe plamy (korozja kontaktowa)
Zbyt duży prąd	Ciemnoszara, matowa spoina	Pękanie i utrata kwasoodporności
Brak formowania gazem	„Kalafior” od spodu spoiny	Brak szczelności, ogniska rdzy
Brak odtłuszczania	Porowatość (dziurki w spoinie)	Osłabienie konstrukcji

Ważna uwaga: Nigdy nie spawaj stali nierdzewnej w odzieży, która jest brudna od opiłków stali czarnej. Iskry spadające na materiał z Twojego ubrania mogą zainicjować korozję punktową na nowym, drogim projekcie.